Kamień granitowy murowy: trwałe ogrodzenia i murki oporowe

Murek oporowy ma zatrzymać napierającą skarpę, a ogrodzenie – stać prosto przez pokolenia. Do obu zadań jest potrzebny materiał, który przenosi obciążenia i jest odporny na wodę w gruncie. Kamień murowy granitowy, nazywany też formakiem, spełnia oba warunki. To pełnowartościowy materiał konstrukcyjny, z którego wznosi się mury oporowe, ogrodzenia i fundamenty.

Formak, czyli granit do murowania

Granit murowy występuje w dwóch typach. Zwykły to bryła o płaskiej, równoległej powierzchni wspornej, której płaszczyzna licowa tworzy z nią kąt prosty. Specjalny ma kształt prostopadłościanu z płaską płaszczyzną licową. W praktyce oznacza to bloczki, które układa się warstwami jak cegłę, tyle że o parametrach nieosiągalnych dla ceramiki: granit jest mrozoodporny, nienasiąkliwy i odporny na uszkodzenia mechaniczne, a jego kolor nie zmienia się pod wpływem promieniowania UV.

Powierzchnia bloczków może być łupana, o surowym, nieregularnym licu, albo cięto-łupana, łącząca równe płaszczyzny styku z naturalnym wyglądem frontu. Wybór zależy od charakteru konstrukcji: łupany formak daje efekt rustykalnego muru, cięto-łupany ułatwia murowanie z równymi, cienkimi spoinami. Sama nazwa „murowy” nie jest przypadkowa – bloczki mają wymiary i geometrię podporządkowane pracy murarza, z powtarzalnymi wysokościami warstw i przewidywalnym zużyciem zaprawy.

Murki oporowe z granitu

Mur oporowy pracuje w najtrudniejszych warunkach ze wszystkich konstrukcji ogrodowych: napiera na niego grunt, przesiąka przez niego woda, a zimą działa mróz. Nienasiąkliwość granitu ma tu praktyczne przełożenie – woda nie wnika w strukturę bloczków, więc cykle zamarzania nie rozsadzają muru od środka. Z tego powodu granit murowy stosuje się nie tylko przy tarasowaniu ogrodowych skarp, lecz także w budowlach inżynieryjnych: murach oporowych przy drogach, filarach mostowych i konstrukcjach hydrotechnicznych, gdzie kontakt z wodą jest ciągły.

W ogrodzie murek oporowy z formaka pozwala zamienić pochyłą działkę w użyteczne tarasy pod rabaty, trawnik czy miejsce wypoczynku. Masywne bloczki stabilizują grunt własnym ciężarem, a surowe lico łupanego kamienia dobrze wygląda w sąsiedztwie zieleni. Przy wyższych murkach istotne jest odwodnienie: warstwa żwiru za murem i przepusty odprowadzające wodę zmniejszają parcie gruntu, dzięki czemu konstrukcja pracuje w warunkach, do których została zaprojektowana.

Ogrodzenia i słupki

Ogrodzenie murowane z granitu to konstrukcja, którą stawia się raz. Bloczki układa się na zaprawie na fundamencie, warstwami z przewiązaniem spoin, analogicznie do muru ceglanego. Z formaka można wymurować pełny mur, podmurówkę pod przęsła metalowe lub drewniane albo same słupki bramowe. Kamień nie wymaga przy tym tynkowania ani malowania – lico bloczków jest jednocześnie wykończeniem.

Kolorystyka pozwala dopasować ogrodzenie do otoczenia: od szarości granitu strzegomskiego, przez cieplejsze beże, po głęboką czerń, a w ofercie są też dostępne bloczki z czerwonej odmiany Vanga. Granitowe ogrodzenie dobrze łączy się z innymi wyrobami z tego samego surowca – ten sam kamień na słupkach i na podjeździe daje posesji jednolitą kolorystykę bez dobierania odcieni z próbników.

Fundamenty i podmurówki dekoracyjne

Trzecim polem zastosowań są fundamenty i cokoły. Formak sprawdza się jako widoczna, dekoracyjna część fundamentu budynku, podmurówka altany, wiaty czy grilla ogrodowego. W strefie przygruntowej, gdzie materiał jest stale narażony na wilgoć podciąganą z ziemi i odpryskujący śnieg z solą, nienasiąkliwy granit zachowuje wygląd bez impregnacji, którą trzeba by regularnie ponawiać przy betonie. Kamienna podmurówka podnosi też wizualnie lekkie konstrukcje drewniane – altana czy wiata osadzona na granitowym cokole wygląda na trwale związaną z gruntem.

Dostępne wymiary

Podstawowe bloczki to kamień murowy 10×20×40 cm oraz 20×20×40 cm – formaty poręczne przy murowaniu ogrodzeń, słupków i niewielkich murków. Mniejszy przekrój nadaje się na podmurówki i lżejsze konstrukcje, większy tam, gdzie mur ma być masywniejszy. Poza nimi produkowane są bloczki 25×25×40 cm oraz duże elementy o przekrojach 30×30, 40×40 i 50×50 cm przy długościach 60–130 cm, przeznaczone do ciężkich murów oporowych i konstrukcji inżynieryjnych.

Cena zależy od zamawianej ilości, wielkości bloczków, formy płatności i sezonu, a do rachunku dochodzi transport, który można zamówić razem z materiałem.

Formak czy inne wyroby z granitu?

Dobór formaka najlepiej rozpocząć od określenia konstrukcji: murek oporowy przy skarpie, ogrodzenie z podmurówką czy cokół pod altanę. Rodzaj i wysokość budowli wyznaczają przekrój bloczków, a charakter otoczenia podpowiada wykończenie lica – łupane lub cięto-łupane. Z tak sprecyzowanymi założeniami łatwo zestawić potrzebną ilość materiału i zapytać o wycenę, bo kamień granitowy murowy wycenia się według ilości, wielkości bloczków i kosztów dostawy. Raz wzniesiona konstrukcja z granitu nie wymaga już potem ani konserwacji, ani poprawek.